Enflasyon Hesaplama
Geçmişteki bir paranın bugün kaç TL ettiğini, iki ay arasındaki kümülatif enflasyonu ve yıllık oranları TÜİK TÜFE endeksiyle hesaplayın.
| Başlangıç | Kümülatif enflasyon | Yıllık ortalama | 1.000 TL'nin karşılığı |
|---|---|---|---|
| Ekim 2015 | %1.576,98 | %29,22 | ₺16.769,76 |
| Ekim 2018 | %1.016,67 | %35,2 | ₺11.166,75 |
| Ekim 2020 | %819,38 | %44,74 | ₺9.193,81 |
| Ekim 2022 | %313,37 | %42,59 | ₺4.133,65 |
| Ekim 2023 | %156,18 | %36,83 | ₺2.561,81 |
| Ekim 2024 | %72,41 | %31,31 | ₺1.724,14 |
| Ekim 2025 | %29,76 | %29,76 | ₺1.297,64 |
Enflasyon Nedir?
Enflasyon, mal ve hizmet fiyatlarının genel düzeyinin sürekli artması, yani paranın satın alma gücünün düşmesidir. Türkiye'de resmî enflasyon ölçüsü, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) her ayın üçünde açıkladığı Tüketici Fiyat Endeksi'dir (TÜFE). Endeks, hanehalklarının tükettiği yüzlerce maddenin fiyatını ağırlıklarına göre izler. Endeks değeri tek başına bir anlam taşımaz; iki dönem arasındaki oranı, o süre içindeki fiyat artışını verir.
Enflasyon Hesaplama Formülü
- Kümülatif enflasyon (%) = (Bitiş endeksi ÷ Başlangıç endeksi − 1) × 100
- Bugünkü değer = Tutar × (Bitiş endeksi ÷ Başlangıç endeksi)
- Yıllık ortalama (bileşik) = (Bitiş ÷ Başlangıç)^(12 ÷ ay sayısı) − 1
- Yıllık enflasyon = (Bu ayın endeksi ÷ Geçen yılın aynı ayının endeksi − 1) × 100
Aylık oranları toplamak yanlış sonuç verir; çünkü enflasyon bileşik işler. Ayda %3'lük bir artış 12 ayda %36 değil, yaklaşık %42,6 eder. Bu yüzden aracımız her zaman endeks oranını kullanır.
Adım Adım Örnek
Aralık 2025'te 1.000 TL olan bir sepetin Ekim 2026'daki karşılığını bulalım:
- Aralık 2025 TÜFE endeksi (2003=100): 3.513,87
- Ekim 2026 endeksi: yaklaşık 4.480,88
- Oran: 4.480,88 ÷ 3.513,87 ≈ 1,2752
- Kümülatif enflasyon: %27,52 (TÜİK'in açıkladığı yılbaşından bu yana artışla aynı)
- 1.000 TL × 1,2752 ≈ 1.275 TL
Yani Aralık 2025'teki 1.000 TL'lik alım gücünü korumak için Ekim 2026'da yaklaşık 1.275 TL gerekir. Maaşınız aynı dönemde bu orandan az arttıysa reel olarak kayıp yaşamışsınız demektir.
Yıllık ve 12 Aylık Ortalama Enflasyon
Haberlerde en çok konuşulan oran yıllık enflasyondur. Kira artış üst sınırı, bazı vergi ve harç güncellemeleri ise 12 aylık ortalamalara göre değişimi esas alır. Ortalama oran, ani sıçramaları yumuşattığı için yükseliş dönemlerinde yıllık orandan geride, düşüş dönemlerinde ise yukarıda kalır. Aracımızda bitiş ayını seçtiğinizde her iki oran da otomatik gösterilir.
Verinin Kapsamı ve Güncelleme
Tablo Ocak 2015–Ekim 2026 aralığını kapsar. TÜİK 2026'dan itibaren TÜFE'yi 2025=100 tabanında yayımlamaktadır. Haziran 2026 sonrasını, Ocak–Mayıs 2026'da iki serinin birebir örtüştüğü bağlantı katsayısıyla 2003 tabanına çevirdik; aylık ve yıllık değişimler resmî verilerle aynıdır. Yeni ay verisi açıklandıkça tablo güncellenir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- TÜFE ortalama bir hanenin sepetini yansıtır; kendi harcama yapınız farklıysa kişisel enflasyonunuz da farklı olur.
- Üretici maliyetleri için Yİ-ÜFE, kira artışı için 12 aylık ortalama TÜFE kullanılır.
- Sonuçlar paranın alım gücünü gösterir, faiz veya yatırım getirisi içermez.
Veriler TÜİK TÜFE bültenlerine göredir (son veri: Ekim 2026); bilgi amaçlıdır.
Enflasyon hesaplama nasıl yapılır?
Bitiş ayının TÜFE endeksi başlangıç ayının endeksine bölünür. Çıkan kat sayıyla tutar çarpılırsa bugünkü karşılık, kat sayıdan 1 çıkarılıp 100 ile çarpılırsa kümülatif enflasyon bulunur.
Hangi veriyi kullanıyorsunuz?
TÜİK'in Tüketici Fiyat Endeksi genel endeksini (2003=100) kullanıyoruz. Tablo Ocak 2015 ile Ekim 2026 arasını kapsar ve her ay TÜİK bülteninden sonra güncellenir.
Yıllık enflasyon ile 12 aylık ortalama enflasyon farkı nedir?
Yıllık enflasyon, bir ayın endeksinin bir önceki yılın aynı ayına göre değişimidir. 12 aylık ortalama ise son 12 ayın endeks ortalamasının önceki 12 ayın ortalamasına göre değişimidir; daha yavaş hareket eder ve bazı yasal hesaplarda kullanılır.
Kira artışında hangi oran kullanılır?
Konut ve işyeri kiralarında artış üst sınırı, bir önceki kira yılındaki TÜFE'nin 12 aylık ortalamalara göre değişimidir. Bu oranı aracımızda bitiş ayını seçerek görebilirsiniz.
2026 Ekim enflasyonu kaç oldu?
TÜİK verilerine göre Ekim 2026'da aylık enflasyon %2,58, yıllık enflasyon %29,77, 12 aylık ortalamalara göre değişim yaklaşık %31,2 olarak gerçekleşti.
TÜİK 2025=100 tabanına geçti, sonuçlar değişir mi?
Hayır. Taban yılı değişse de iki ay arasındaki oran aynıdır. 2026'nın son aylarını 2025=100 serisinden zincirleme bağlantıyla 2003 tabanına çevirdik; aylık değişimler TÜİK bülteniyle birebir örtüşür.
Hesaplanan tutar maaş veya alacak güncellemesinde kullanılabilir mi?
Fikir verir, ancak sözleşmenizde veya mahkeme kararında Yİ-ÜFE, yasal faiz ya da başka bir endeks öngörülmüş olabilir. Resmî işlemlerde ilgili metindeki endeksi kullanın.