Fazla Mesai Hesaplama
Aylık veya saatlik brüt ücretinizi ve mesai saatlerinizi girin; fazla çalışma, hafta tatili ve bayram mesaisi ücretinin brüt ve yaklaşık net tutarını görün.
| Aylık brüt | Fazla saat | Tatil günü | Brüt mesai | Yaklaşık net |
|---|---|---|---|---|
| ₺33.030,00 | 10 | 0 | ₺2.202,00 | ₺1.574,23 |
| ₺33.030,00 | 20 | 0 | ₺4.404,00 | ₺3.148,46 |
| ₺33.030,00 | 0 | 1 | ₺1.101,00 | ₺787,12 |
| ₺50.000,00 | 15 | 0 | ₺5.000,00 | ₺3.574,55 |
| ₺50.000,00 | 10 | 2 | ₺6.666,67 | ₺4.766,07 |
| ₺80.000,00 | 20 | 1 | ₺13.333,33 | ₺9.532,13 |
Fazla Mesai Nedir?
Fazla mesai, günlük dilde yasal veya sözleşmesel çalışma süresinin üzerinde yapılan çalışmaların genel adıdır. 4857 sayılı İş Kanunu'na göre haftalık en uzun çalışma süresi 45 saattir ve bu süre, aksi kararlaştırılmadıkça haftanın çalışılan günlerine eşit bölünür. Günlük çalışma ise hiçbir koşulda 11 saati aşamaz. Bu sınırların üzerindeki çalışmalar kanunda "fazla çalışma" ve "fazla sürelerle çalışma" olarak iki ayrı başlıkta düzenlenir; hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil günlerindeki çalışmalar için de ayrı ücret kuralları vardır.
Fazla Mesai Türleri ve Zam Oranları
- Fazla çalışma (md.41): Haftalık 45 saati aşan her saat için saatlik ücretin %50 fazlası, yani 1,5 katı.
- Fazla sürelerle çalışma: Sözleşmedeki haftalık süre 45 saatin altındaysa, bu süre ile 45 saat arasındaki her saat için %25 fazlası, yani 1,25 katı.
- Hafta tatili çalışması (md.46): Çalışılan her hafta tatili günü için ayrıca bir günlük ücret.
- Ulusal bayram ve genel tatil çalışması (md.47): Çalışılan her gün için ayrıca bir günlük ücret; toplamda o gün iki yevmiye alınır.
Formül
- Saatlik brüt ücret = Aylık brüt ücret ÷ 225
- Günlük brüt ücret = Saatlik ücret × 7,5 (= aylık ÷ 30)
- Fazla çalışma ücreti = Saat × saatlik ücret × 1,5
- Fazla sürelerle çalışma ücreti = Saat × saatlik ücret × 1,25
- Tatil çalışması ek ücreti = Gün × günlük ücret
225 böleni, ayın 30 gün ve günlük ortalama çalışmanın 7,5 saat (45 ÷ 6) kabul edilmesinden gelir ve Yargıtay kararlarında yerleşik hale gelmiştir. Net tutar için brütten SGK işçi payı %14 ve işsizlik sigortası %1 düşülür, kalan matraha kümülatif gelir vergisi tarifesi uygulanır ve brüt üzerinden binde 7,59 damga vergisi kesilir.
Adım Adım Örnek
2026 asgari ücretiyle (33.030 TL brüt) çalışan biri ayda 10 saat fazla mesai yaptı ve bir pazar günü çalıştı:
- Saatlik ücret: 33.030 ÷ 225 = 146,80 TL.
- Fazla çalışma: 10 × 146,80 × 1,5 = 2.202 TL.
- Hafta tatili ek ücreti: 146,80 × 7,5 = 1.101 TL.
- Toplam brüt: 3.303 TL. SGK 462,42 TL, işsizlik 33,03 TL düşülür; 2.807,55 TL matrah için %15 gelir vergisi 421,13 TL, damga 25,07 TL.
- Yaklaşık net: 2.361,35 TL.
Not: Asgari ücret tutarına kadar olan kısım için gelir ve damga vergisi istisnası, aylık maaşın içinde kullanıldığı için fazla mesai ücretine ayrıca uygulanmaz. Bu nedenle hesap, istisnanın normal maaşta tükendiği varsayımıyla yapılır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Fazla çalışma için işçinin yazılı onayı gerekir ve yıllık toplam 270 saati aşamaz.
- Hesap haftalık yapılır: bir haftadaki fazla saat diğer haftanın eksik saatiyle mahsup edilmez (denkleştirme uygulanmıyorsa).
- Sözleşmede "ücrete fazla mesai dahildir" yazıyorsa, Yargıtay bunu yılda en fazla 270 saat için geçerli sayar.
- Kümülatif matrahınız yükseldikçe vergi dilimi artar; yıl sonuna doğru aynı mesai daha düşük net getirir.
- Gece çalışması 7,5 saati aşamaz; gece yapılan fazla çalışmalar için ek sınırlamalar vardır.
Oranlar 7 Kasım 2026 tarihindeki 4857 sayılı İş Kanunu ve 2026 vergi tarifesine göredir; net tutar yaklaşık bir değerdir. Bordronuzdaki kesinti farklılık gösterebilir.
Fazla mesai saat ücreti nasıl hesaplanır?
Aylık brüt ücret 225'e bölünerek saatlik brüt ücret bulunur (30 gün × 7,5 saat). Haftalık 45 saati aşan her saat için bu ücretin 1,5 katı ödenir. Asgari ücretli bir çalışan için 2026'da saatlik brüt ücret 33.030 ÷ 225 = 146,80 TL, fazla mesai saat ücreti 220,20 TL'dir.
Fazla çalışma ile fazla sürelerle çalışma arasındaki fark nedir?
Fazla çalışma haftalık 45 saati aşan çalışmadır ve %50 zamlı ödenir. Sözleşmede haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse (örneğin 40 saat), sözleşme süresi ile 45 saat arasındaki çalışmalar fazla sürelerle çalışmadır ve %25 zamlı ödenir.
Yıllık fazla mesai sınırı var mı?
Evet. İş Kanunu md.41'e göre fazla çalışmanın toplamı yılda 270 saati geçemez. Ayrıca fazla çalışma için işçinin yazılı onayı gerekir; bu onay her yıl başında alınır.
Hafta tatilinde çalışınca ne kadar ödenir?
Hafta tatili günü çalışan işçiye o günün ücreti zaten ödendiğinden, çalıştığı her gün için ayrıca bir günlük ücret ödenir. Yargıtay uygulamasında hafta tatili çalışmaları çoğunlukla haftalık 45 saati aştırdığından fazla çalışma olarak da değerlendirilebilir; aracımız asgari olarak ilave bir günlük ücreti hesaplar.
Bayram ve resmî tatilde çalışma ücreti nedir?
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışan işçiye, çalışmadığı halde alacağı o günün ücretine ek olarak her gün için bir günlük ücret daha ödenir (İş Kanunu md.47). Yani bayram günü çalışılırsa o gün için toplam iki günlük ücret alınır.
Fazla mesaiden vergi kesilir mi?
Evet. Fazla mesai ücreti normal ücret gibi SGK primi (%14), işsizlik sigortası (%1), gelir vergisi ve damga vergisine tabidir. Gelir vergisi, yıl içindeki kümülatif matrahınıza göre %15'ten %40'a kadar çıkabilir; bu yüzden aynı mesai yılın sonlarında daha az net getirebilir.
Fazla mesai yerine izin kullanılabilir mi?
İşçi isterse fazla çalışma ücreti yerine, her saat için 1 saat 30 dakika; fazla sürelerle çalışmada ise 1 saat 15 dakika serbest zaman kullanabilir. Bu süre altı ay içinde, çalışma süreleri içinde ve ücret kesilmeden kullandırılır.